Kifungu cha Tamthilia

Soma kifungu kifuatacho, kisha ujibu maswali 3yanayofuata. Majibu yamejumuishwa.

Tamthilia: "Kiu ya Maji" — Onyesho la Kwanza

(Jukwaani ni kijiji cha Mafunzo. Kuna kisima kilichokauka katikati. MAMA RIZIKI ameketi chini akiwa amebeba ndoo tupu. MZEE TUNU anaingia akiwa amejikongoja kwa fimbo.)

MZEE TUNU: (Akipumua kwa shida) Riziki, mwanangu, je, maji yameanza kububujika tena katika kisima hiki?

MAMA RIZIKI: (Akiinua kichwa kwa huzuni) La, baba. Kisima hiki kimegeuka jangwa. Tumekuwa tukingoja mvua tangu mwezi wa tatu, lakini mbingu zimefunga milango yake.

MZEE TUNU: Enzi za zamani, kisima hiki kilikuwa kikibubujika maji kama chemchemi ya neema. Lakini wenyeji wamekata miti yote ya msituni kwa ajili ya makaa. Tumekiua kisima kwa mikono yetu wenyewe.

MAMA RIZIKI: Diwani alituahidi kuchimba kisima kipya msimu uliopita. Aliahidi kwa sauti ya radi mbele ya umati. Lakini sasa ahadi zake zimegeuka mvuke.

MZEE TUNU: (Akitikisa kichwa) Mwanangu, ahadi za wanasiasa ni kama umande wa asubuhi — hupotea jua likichomoza. Tusingoje msaada wa nje; hebu tushikamane sisi wenyewe kupanda miti na kuhifadhi mazingira yetu.

MAMA RIZIKI: (Akisimama kwa hima) Una haki, baba. Nitaitisha mkutano wa akina mama leo jioni. Tukishirikiana, hata jangwa litachanua maua.

  1. Swali 1

    alama 3

    Eleza sababu mbili zilizosababisha kisima cha kijiji cha Mafunzo kukauka kulingana na kipande hiki.

    (alama 3)

    Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili

    Fungua akaunti bila malipo ili kuuona
  2. Swali 2

    alama 4

    Fafanua dhamira kuu mbili zinazojitokeza katika kipande hiki.

    (alama 4)

    Mwongozo wa kusahihisha

    Dhamira ya kwanza ni uharibifu wa mazingira na athari zake, inayoonekana pale wenyeji wanapokata miti na kuua kisima kwa mikono yao wenyewe. Dhamira ya pili ni ahadi za uongo za viongozi/wanasiasa, inayodhihirika pale Diwani alipoahidi kuchimba kisima kipya lakini akashindwa kutekeleza ahadi yake, ahadi zikageuka mvuke. Dhamira ya tatu inayoweza kutajwa ni umuhimu wa ushirikiano/kujitegemea, kama anavyoshauri Mzee Tunu kwamba wajishikamane wenyewe badala ya kusubiri msaada.

  3. Swali 3

    alama 3

    Onyesha mbinu mbili za lugha zilizotumika katika kipande hiki ukitoa mifano.

    (alama 3)

    Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili

    Fungua akaunti bila malipo ili kuuona
  4. Kuna miongozo mingine 2 ya kusahihisha katika ukurasa huu. Akaunti ya bure hufungua yote, na hukuwezesha kutunga karatasi yako mwenyewe kwa mada ulizofundisha, ikipangwa katika muundo wa KNEC pamoja na mwongozo wake kamili wa kusahihisha.

    Fungua akaunti bila malipo

Mada zaidi za Kiswahili, Grade 9