Kifungu cha Novela

Soma kifungu kifuatacho, kisha ujibu maswali 4yanayofuata. Majibu yamejumuishwa.

Mwisho wa Ulafi

Bwana Kobe alikuwa mfanyabiashara tajiri katika mji wa Bandari Kuu, mwenye maduka mengi na magari ya kifahari. Lakini pamoja na utajiri wake wote, Bwana Kobe alikuwa na tabia moja iliyomtia doa — ulafi na uchoyo. Hakuwahi kutoa msaada kwa maskini, na alipata raha kuwakandamiza wafanyakazi wake kwa mishahara midogo. 'Pesa ni mungu wangu,' alisema kwa kiburi. 'Yeyote asiyenisaidia kupata faida hana thamani machoni pangu.'

Katika maduka yake, alifanya kazi kijana mmoja aitwaye Juma, ambaye alikuwa mwaminifu na mchapakazi. Juma alifanya kazi kwa bidii kuanzia alfajiri hadi usiku wa manane, lakini mshahara aliopokea haukutosha hata kununua chakula cha familia yake. Alipoomba nyongeza, Bwana Kobe alimfokea, 'Ukishindwa na kazi, toka! Kuna wengi wanaongoja nafasi yako.' Juma aliendelea kuvumilia, akijua kwamba kupoteza kazi kungemaanisha njaa kwa wanawe.

Siku moja, biashara za Bwana Kobe zilianza kuporomoka. Wateja wake walikimbilia kwa wafanyabiashara wengine waliowatendea kwa heshima. Magari yake yalichukuliwa na benki kwa madeni, na maduka yake yakafungwa moja baada ya jingine. Marafiki zake wa zamani, waliokuwa wakimsifu wakati wa neema, sasa walimkimbia kama ukoma. Bwana Kobe alibaki peke yake, maskini, na mwenye njaa — kitu ambacho hakuwahi kufikiria kingemtokea.

Akiwa katika hali ile ya taabu, Bwana Kobe alikutana na Juma mtaani. Kwa mshangao mkubwa, Juma — aliyekuwa amefungua kibanda chake kidogo cha biashara — alimkaribisha Bwana Kobe nyumbani kwake na kumpa chakula. 'Kwa nini unanitendea wema baada ya nilivyokutesa?' Bwana Kobe aliuliza kwa aibu. Juma alitabasamu na kujibu, 'Kwa sababu ubinadamu si biashara. Sikuweza kukuacha unateseka, hata kama ulinitesa zamani. Wema haulipwi kwa ubaya.'

Maneno ya Juma yalimgusa Bwana Kobe moyoni mwake kama upanga mkali. Alitambua kwamba maisha yake yote alikuwa amekosea — alijenga utajiri kwa kukandamiza wengine, na hatimaye utajiri ule ukamtelekeza. Tangu siku ile, Bwana Kobe alibadilika kabisa. Alianza upya kwa unyenyekevu, akimwajiri Juma kama mshirika wa biashara, na pamoja walijenga biashara mpya iliyozingatia haki na huruma. Habari ya mageuzi yake ilienea mjini kote, na watu walijifunza kwamba mali iliyojengwa juu ya dhuluma haidumu, bali wema huzaa wema.

  1. Swali 1

    alama 3

    Eleza tabia mbaya za Bwana Kobe kabla ya biashara zake kuporomoka.

    (alama 3)

    Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili

    Fungua akaunti bila malipo ili kuuona
  2. Swali 2

    alama 2

    Kwa nini biashara za Bwana Kobe ziliporomoka?

    (alama 2)

    Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili

    Fungua akaunti bila malipo ili kuuona
  3. Swali 3

    alama 3

    Ulinganishe tabia ya Juma na ile ya Bwana Kobe kwa kuzingatia matendo yao.

    (alama 3)

    Mwongozo wa kusahihisha

    Juma ni mwaminifu, mchapakazi, mvumilivu na mwenye huruma, kwani alifanya kazi kwa bidii licha ya kudhulumiwa, na baadaye akamsaidia Bwana Kobe aliyekuwa amemtesa kwa kumpa chakula na makao. Kinyume chake, Bwana Kobe mwanzoni alikuwa mlafi, mchoyo, mwenye kiburi na dhalimu aliyewakandamiza wafanyakazi. Hivyo Juma anawakilisha wema na ubinadamu, ilhali Bwana Kobe awali aliwakilisha uchoyo na dhuluma kabla ya kubadilika.

  4. Swali 4

    alama 2

    Eleza somo la maisha linalojitokeza katika kifungu hiki.

    (alama 2)

    Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili

    Fungua akaunti bila malipo ili kuuona
  5. Kuna miongozo mingine 3 ya kusahihisha katika ukurasa huu. Akaunti ya bure hufungua yote, na hukuwezesha kutunga karatasi yako mwenyewe kwa mada ulizofundisha, ikipangwa katika muundo wa KNEC pamoja na mwongozo wake kamili wa kusahihisha.

    Fungua akaunti bila malipo

Mada zaidi za Kiswahili, Grade 9