Kifungu cha Ufahamu

Soma kifungu kifuatacho, kisha ujibu maswali 6yanayofuata. Majibu yamejumuishwa.

Soma kifungu kifuatacho kisha ujibu maswali

Utamaduni ni jumla ya mila, desturi, lugha, na maadili ya jamii fulani. Kila kabila nchini Kenya lina utamaduni wake unaojionyesha katika nyimbo, ngoma, mavazi, na vyakula vya kienyeji. Utamaduni huwaunganisha watu na kuwapa utambulisho wa kuwa wao ni nani. Wazee wa zamani walihifadhi utamaduni kwa kupokeza hadithi, methali, na vitendawili kutoka kizazi kimoja hadi kingine. Bila utamaduni, jamii ingelipoteza mwelekeo na heshima yake ya kipekee.

Katika kijiji cha Bahari, kulikuwa na sherehe ya kila mwaka ya kusherehekea utamaduni. Vijana na wazee walikusanyika uwanjani wakiwa wamevalia mavazi ya kitamaduni yenye rangi za kuvutia. Ngoma zilipigwa, nyimbo za asili ziliimbwa, na hadithi za mashujaa wa kale zilisimuliwa. Watoto walifurahia kucheza michezo ya jadi na kuonja vyakula vya kienyeji vilivyopikwa kwa ustadi. Sherehe hii iliwakumbusha wakazi thamani ya mizizi yao na umoja wao.

Bibi Mwanaisha alikuwa mzee mwenye hekima aliyependa kusimulia hadithi. Watoto walikaa kuzunguka moto jioni wakimsikiliza kwa makini. Hadithi zake zilikuwa na mafunzo kuhusu uaminifu, bidii, na heshima kwa wazazi. Kupitia hadithi hizo, watoto walijifunza maadili mema bila kulazimishwa. Bibi Mwanaisha alisema kuwa hadithi ni shule isiyokuwa na kuta, ambapo kila mtoto hupata busara ya kumwongoza maishani. Wengi walimheshimu kwa ujuzi wake mkubwa.

Katika ulimwengu wa kisasa, baadhi ya vijana huona utamaduni kama jambo la kizamani. Wanavutiwa zaidi na mitindo ya kigeni hadi kusahau asili yao. Wazee huonya kuwa kuiga kila kitu cha kigeni bila kuchagua ni kupoteza utambulisho. Ni vyema kuchukua mema kutoka kwa tamaduni nyingine huku tukihifadhi yale mazuri ya kwetu. Hivyo, vijana wanahimizwa kujivunia utamaduni wao na kuuendeleza ili usitoweke kabisa siku za usoni.

  1. Swali 1

    alama 1

    Kulingana na aya ya kwanza, wazee wa zamani walihifadhi utamaduni kwa njia gani?

    A. Kwa kupokeza hadithi, methali, na vitendawili

    B. Kwa kupiga picha

    C. Kwa kuandika vitabu

    D. Kwa kujenga makumbusho

    (alama 1)

    Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili

    Fungua akaunti bila malipo ili kuuona
  2. Swali 2

    alama 1

    Ni nini kilichofanyika katika sherehe ya kila mwaka kijijini Bahari?

    A. Mauzo ya magari

    B. Mkutano wa kisiasa

    C. Mashindano ya kuandika

    D. Ngoma, nyimbo za asili, na hadithi za mashujaa

    (alama 1)

    Mwongozo wa kusahihisha

    D. Ngoma, nyimbo za asili, na hadithi za mashujaa

  3. Swali 3

    alama 1

    Neno 'mizizi' lina maana gani kama lilivyotumika katika aya ya pili?

    A. Sehemu za mti ardhini

    B. Asili na utamaduni wa jamii

    C. Vyakula vya kienyeji

    D. Mavazi ya rangi

    (alama 1)

    Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili

    Fungua akaunti bila malipo ili kuuona
  4. Swali 4

    alama 1

    Bibi Mwanaisha alimaanisha nini aliposema hadithi ni shule isiyokuwa na kuta?

    A. Hadithi hazina manufaa

    B. Hadithi huandikwa ukutani

    C. Hadithi hufundishwa msituni

    D. Hadithi hutoa mafunzo na busara bila darasa rasmi

    (alama 1)

    Mwongozo wa kusahihisha

    D. Hadithi hutoa mafunzo na busara bila darasa rasmi

  5. Swali 5

    alama 1

    Wazee wanawashauri vijana wafanye nini kuhusu tamaduni za kigeni?

    A. Wachague mema na kuhifadhi mazuri ya kwao

    B. Wasahau utamaduni wao kabisa

    C. Wakatae kila kitu cha kigeni

    D. Waige kila kitu cha kigeni

    (alama 1)

    Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili

    Fungua akaunti bila malipo ili kuuona
  6. Swali 6

    alama 1

    Ni anwani ipi inayofaa zaidi kwa kifungu hiki?

    A. Mchezo wa Watoto

    B. Biashara ya Mavazi

    C. Safari ya Baharini

    D. Umuhimu wa Kuhifadhi Utamaduni

    (alama 1)

    Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili

    Fungua akaunti bila malipo ili kuuona
  7. Kuna miongozo mingine 4 ya kusahihisha katika ukurasa huu. Akaunti ya bure hufungua yote, na hukuwezesha kutunga karatasi yako mwenyewe kwa mada ulizofundisha, ikipangwa katika muundo wa KNEC pamoja na mwongozo wake kamili wa kusahihisha.

    Fungua akaunti bila malipo

Mada zaidi za Kiswahili, Grade 9