PaperSetterCreate a paper

Kifungu cha Tamthilia

Soma kifungu kifuatacho, kisha ujibu maswali 4yanayofuata. Majibu yamejumuishwa.

Tamthilia: 'Kilio cha Shamba' — Onyesho la Kwanza

(Jukwaani ni shamba la MZEE KOMBO. Kuna jembe lililoegemea ukutani na vifuko vya mbolea. MZEE KOMBO ameketi juu ya kigoda akionekana mwenye huzuni. Mwanawe TUMAINI anaingia akiwa amebeba mkoba wa shuleni.)

TUMAINI: Shikamoo baba. Kwa nini umekaa hapa peke yako jua likikutwanga hivi? Uso wako umejaa mawingu ya simanzi.

MZEE KOMBO: Marahaba mwanangu. Keti karibu nami. Macho yako yameona mbali — moyo wangu umelemewa na mzigo usioonekana.

TUMAINI: Niambie baba, kwani jana ulisema mavuno yetu yangetuondolea njaa mwaka huu mzima.

MZEE KOMBO: (Akipumua kwa nguvu) Mvua imetukimbia, mwanangu. Mahindi yote yamenyauka shambani kama vile yamechomwa moto. Tuliyopanda kwa matumaini sasa yamegeuka majivu.

TUMAINI: Basi tutafanyaje? Karo yangu ya shule ingelipwa kutokana na mavuno haya. Je, ndoto yangu ya kuwa daktari itazama kabisa?

MZEE KOMBO: Hapana, mwanangu. Ndoto yako haitazama maadamu mimi nina pumzi. Nitauza ng'ombe wangu wawili ili upate karo. Elimu ni urithi usioibika.

TUMAINI: (Kwa mshangao) Ng'ombe wako wapendwa? Wale uliowahifadhi tangu enzi zile?

MZEE KOMBO: Ndiyo. Mali huja na kuondoka kama upepo, lakini mtu aliyesoma hupanda juu ya wenzake daima. Nenda ukasome kwa bidii — usinihuzunishe.

  1. Swali 1

    alama 3

    Eleza hali ya hewa iliyoathiri shamba la Mzee Kombo na matokeo yake. (alama 3)

    (alama 3)

    Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili

    Fungua akaunti bila malipo ili kuuona

  2. Swali 2

    alama 4

    Fafanua sifa mbili za Mzee Kombo kama zinavyojitokeza katika dondoo hili. (alama 4)

    (alama 4)

    Mwongozo wa kusahihisha

    (i) Ni mzazi mwenye mapenzi/kujitolea — yuko tayari kuuza ng'ombe wake wapendwa ili kulipa karo ya mwanawe asikose elimu. (ii) Ni mwenye busara/anayethamini elimu — anasema elimu ni urithi usioibika na kwamba mali huja na kuondoka kama upepo lakini aliyesoma hupanda juu ya wenzake.

  3. Swali 3

    alama 1

    Tambua dhamira kuu inayojitokeza katika dondoo hili. (alama 1)

    (alama 1)

    Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili

    Fungua akaunti bila malipo ili kuuona

  4. Swali 4

    alama 2

    Onyesha mbinu mbili za lugha zilizotumika katika dondoo hili huku ukitoa mfano kwa kila moja. (alama 2)

    (alama 2)

    Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili

    Fungua akaunti bila malipo ili kuuona

  5. Kuna miongozo mingine 3 ya kusahihisha katika ukurasa huu. Akaunti ya bure hufungua yote, na hukuwezesha kutunga karatasi yako mwenyewe kwa mada ulizofundisha, ikipangwa katika muundo wa KNEC pamoja na mwongozo wake kamili wa kusahihisha.

    Fungua akaunti bila malipo

Mada zaidi za Kiswahili, Grade 8