Utunzi wa Mashairi
Maswali 8 ya Fasihi ya Kiswahili, Grade 10, kuhusu Utunzi wa Mashairi, pamoja na majibu yake. Mada hii ina maswali 8 kwa jumla.
Swali 1
alama 1Wanjiru anatunga shairi ambalo kila kipande kinapaswa kuwa na mizani minane. Ameandika kipande hiki: "Mwanafunzi mwenye bidii". Ni kauli ipi iliyo sahihi kuhusu kipande hiki?
A. Kina mizani tisa; apunguze mzani mmoja
B. Kina mizani minane; hakihitaji kubadilishwa
C. Kina mizani saba; aongeze mzani mmoja
D. Kina mizani kumi; apunguze mizani miwili
(alama 1)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 2
alama 4Shule yenu inaandaa tamasha la kuadhimisha Siku ya Mazingira, na umeombwa kutunga shairi litakaloghaniwa mbele ya wazazi na wanafunzi. Eleza vipengele vinne vya utunzi utakavyozingatia ili shairi lako lifaulu. (alama 4)
(alama 4)
Mwongozo wa kusahihisha
Vipengele vyovyote vinne vilivyoelezwa kulingana na muktadha, alama 1 kila kimoja (alama 4): - Dhamira/maudhui: shairi lijikite katika kuhifadhi mazingira, k.m. upandaji miti na udhibiti wa taka. - Hadhira: kutumia lugha inayoeleweka na wazazi pamoja na wanafunzi. - Mada/anwani: kuchagua anwani fupi inayovutia na kuendana na dhamira. - Umbo/muundo: kuamua idadi ya beti, mishororo kwa ubeti na vipande kwa mshororo. - Arudhi: kuzingatia vina vya kati na vya mwisho pamoja na mizani inayolingana. - Kibwagizo: kurudia mshororo mmoja mwishoni mwa kila ubeti ili kusisitiza ujumbe. - Lugha: kutumia tamathali za usemi na taswira, k.m. tashihisi, tashbihi, sitiari. - Toni: toni ya kuhimiza au kuhamasisha jamii. - Mahadhi ya kughani: maneno yanayoghanika vizuri mbele ya hadhira. - Urefu wa shairi: kulingana na muda uliotengwa katika tamasha. Kipengele kilichotajwa tu bila maelezo kipewe nusu alama.
Swali 3
alama 1Juma anataka kutunga shairi kuhusu uchafuzi wa Mto Nairobi ili kulighani katika tamasha la shule. Ni hatua ipi ya utunzi anayopaswa kuanza nayo?
A. Kuhifadhi nakala safi ya shairi kwenye potifolio
B. Kuteua dhamira na kukusanya mawazo ya mada
C. Kuhesabu mizani ya kila kipande cha mshororo
D. Kuwasomea wenzake shairi ili walitathmini
(alama 1)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 4
alama 4Soma kifungu kifuatacho cha nathari: "Wazazi wetu hutufanyia kazi ngumu ili tupate elimu. Tunapaswa kuwaheshimu na kusoma kwa bidii ili tuwalipe wema wao." Kibadilishe kifungu hiki kuwa ubeti mmoja wa shairi la tathnia (mishororo miwili). Kila mshororo uwe na vipande viwili vya mizani minane, na vina vya kati na vya mwisho vilingane. (alama 4)
(alama 4)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 5
alama 1Achieng' ametunga rasimu ya ubeti wa tarbia ambao vina vyake vya mwisho ni "-na". Anapohariri, anagundua kwamba mshororo wa tatu unaishia kwa neno "furaha". Ni hatua ipi bora zaidi anayopaswa kuchukua?
A. Kuuacha ulivyo kwa kuwa vina si muhimu katika tarbia
B. Kuongeza mshororo wa tano ili kusawazisha vina vya ubeti
C. Kuteua neno lifaalo linaloishia kwa silabi '-na'
D. Kuuondoa mshororo huo na kubakiza mishororo mitatu tu
(alama 1)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 6
alama 3Eleza sababu tatu zinazofanya iwe muhimu kwa mtunzi kufuata hatua za utunzi wakati wa kutunga shairi. (alama 3)
(alama 3)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 7
alama 4Mwanafunzi wa Gredi 10 alitunga ubeti ufuatao. Alikusudia kila kipande kiwe na mizani minane na vina vilingane katika mishororo yote, lakini ubeti una makosa mawili ya arudhi. Maji ni uhai wetu, tuyatunze kwa makini, Mito yetu na visima, tusichafue jamani, Bila maji hakuna kitu, hata mimea shambani, Jukumu la kila mtu, kuyalinda kwa imani.
(a) Bainisha mshororo wenye kosa la vina na mshororo wenye kosa la mizani, ukieleza kosa lililo katika kila mmoja. (alama 2)
(b) Andika upya vipande hivyo viwili vyenye makosa ili vizingatie arudhi ya ubeti. (alama 2)
(alama 4)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 8
alama 6Tunga ubeti mmoja wa shairi la tarbia kuhusu "Usalama Barabarani". Ubeti wako uzingatie yafuatayo: - mishororo minne; - vipande viwili katika kila mshororo, kila kipande kikiwa na mizani minane; - vina vya kati vinavyofanana na vina vya mwisho vinavyofanana; - angalau tamathali moja ya usemi. (alama 6)
(alama 6)
Mwongozo wa kusahihisha
Usahihishaji (alama 6): - Ubeti una mishororo minne. (alama 1) - Kila mshororo una vipande viwili vya mizani minane; toa alama 2 ikiwa vipande vyote ni sahihi, alama 1 ikiwa kipande kimoja au viwili vina kosa, alama 0 ikiwa makosa ni zaidi ya mawili. (alama 2) - Vina vya kati vinafanana katika mishororo yote. (alama 1) - Vina vya mwisho vinafanana katika mishororo yote. (alama 1) - Tamathali ya usemi imetumiwa kwa usahihi, k.m. tashbihi, sitiari, tashihisi. (alama 1) Ubeti usiohusu usalama barabarani usipewe zaidi ya alama 2. Mfano wa ubeti unaokubalika: Barabara ni hatari, kama simba mwenye njaa, Tuvuke kwa tahadhari, tusije kupata baa, Dereva acha jeuri, ishara zote sikia, Nawe ewe msafiri, mkanda ufunge pia. (vina vya kati '-ri', vya mwisho '-a'; tashbihi: 'kama simba mwenye njaa')
Kuna miongozo mingine 6 ya kusahihisha katika ukurasa huu. Akaunti ya bure hufungua yote, na hukuwezesha kutunga karatasi yako mwenyewe kwa mada ulizofundisha, ikipangwa katika muundo wa KNEC pamoja na mwongozo wake kamili wa kusahihisha.
Fungua akaunti bila malipo