Utunzi wa Bunilizi na Kazi za Kihalisia
Maswali 8 ya Fasihi ya Kiswahili, Grade 10, kuhusu Utunzi wa Bunilizi na Kazi za Kihalisia, pamoja na majibu yake. Mada hii ina maswali 8 kwa jumla.
Swali 1
alama 4Mwalimu wa Fasihi amewataka wanafunzi wa Gredi 10 kutunga bunilizi fupi kuhusu changamoto zinazowakabili vijana katika mitandao ya kijamii. Eleza vipengele vinne vya utunzi ambavyo mwanafunzi anapaswa kuzingatia ili kazi yake iwe ya kuvutia. (alama 4)
(alama 4)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 2
alama 1Baraka ameshamaliza kuandika rasimu ya kwanza ya bunilizi fupi atakayoiwasilisha katika tamasha la uandishi la shule. Ni hatua ipi ya utunzi inayofaa kufuata sasa?
A. Kuihariri na kusahihisha makosa
B. Kupanga mawazo kwa mfuatano
C. Kuchagua mada ya kuandikia
D. Kubuni wahusika wakuu na mandhari
(alama 1)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 3
alama 1Wanjiru, mwanafunzi wa Gredi 10 mjini Nyeri, ameandika kazi inayosimulia maisha yake mwenyewe tangu alipolelewa na nyanya yake kijijini hadi alipojiunga na shule ya upili, akitumia majina na matukio halisi. Kazi hii ni ya aina gani?
A. Wasifu
B. Riwaya
C. Tawasifu
D. Hadithi fupi
(alama 1)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 4
alama 3Mbali na ukweli wa matukio, linganisha utunzi wa tawasifu na utunzi wa bunilizi fupi kwa kuzingatia vipengele vitatu vingine vya utunzi. (alama 3)
(alama 3)
Mwongozo wa kusahihisha
Hoja zozote tatu za ulinganisho, alama 1 kila moja (alama 3). Hoja iguse pande zote mbili ili ipate alama: - Nafsi ya usimulizi: tawasifu husimuliwa kwa nafsi ya kwanza na mtunzi mwenyewe; bunilizi fupi inaweza kutumia nafsi yoyote (ya kwanza, ya pili au ya tatu). - Wahusika: katika tawasifu mtunzi ndiye mhusika mkuu na wengine ni watu halisi; katika bunilizi wahusika hubuniwa na mtunzi. - Mpangilio wa matukio: tawasifu kwa kawaida hufuata mfuatano wa kiwakati wa maisha ya mtunzi; bunilizi huruhusu msuko huru kama kisengere nyuma au kuanzia katikati. - Muda unaoshughulikiwa: tawasifu inaweza kufunika kipindi kirefu cha maisha; bunilizi fupi huzingatia tukio kuu moja katika muda mfupi. - Mandhari: tawasifu hutumia mahali na nyakati halisi; bunilizi inaweza kubuni mandhari mapya. - Lengo: tawasifu huhifadhi kumbukumbu na kuelimisha kupitia tajriba halisi; bunilizi hulenga kuburudisha na kuelimisha kupitia ubunifu. - Uhuru wa ubunifu: mtunzi wa tawasifu hufungwa na uaminifu kwa ukweli; mtunzi wa bunilizi ana uhuru mpana wa kubuni.
Swali 5
alama 5Ifuatayo ni rasimu ya ufunguzi wa bunilizi fupi iliyoandikwa na mwanafunzi wa Gredi 10: “Siku moja nilienda shule. Kisha nikaona rafiki yangu. Kisha tukaenda darasani. Kisha mwalimu akaingia akasema tuko na exam. Kisha tukafanya exam. Mwisho.”
(a) Bainisha dosari tatu za utunzi zinazojitokeza katika rasimu hii. (alama 3)
(b) Iandike upya rasimu hii kuwa aya fupi ya ufunguzi inayobainisha mandhari na kuepuka dosari ulizotaja. (alama 2)
(alama 5)
Mwongozo wa kusahihisha
(a) Dosari zozote tatu, alama 1 kila moja (alama 3): - Kurudiarudia neno ‘kisha’ hadi kuchosha msomaji; ukosefu wa viunganishi mbalimbali. - Kuchanganya ndimi/kutumia neno la Kiingereza ‘exam’ badala ya ‘mtihani’. - Matumizi ya lugha isiyo sanifu: ‘tuko na’ badala ya ‘tuna’; ‘nikaona rafiki yangu’ badala ya ‘nikamwona rafiki yangu’. - Ukosefu wa mandhari bayana: hakuna mahali, wakati wala hali mahususi (‘siku moja’ tu). - Wahusika hawajakuzwa: rafiki na mwalimu hawana majina wala sifa. - Sentensi fupi zisizounganishwa zinazoorodhesha matukio tu bila maelezo wala ubunifu. - Hakuna mgogoro wala taharuki ya kumvutia msomaji. - Mwisho wa ghafla (‘Mwisho.’) usio na hitimisho la kisanaa. (b) Alama 2: - Alama 1: aya inabainisha angalau vipengele viwili vya mandhari (mahali, wakati au hali). - Alama 1: aya imetumia lugha sanifu, viunganishi mbalimbali na kuepuka dosari zilizotajwa. Mfano: ‘Jumatatu asubuhi, mvua ilipokuwa ikinyesha kwa manyunyu, niliwasili katika lango la Shule ya Upili ya Tumaini nikiwa nimelowa. Nilimwona rafiki yangu Kamau akinisubiri chini ya mwembe, uso wake ukiwa umejaa wasiwasi. Tulipoingia darasani, Mwalimu Njeri alitutangazia kwamba tungefanya mtihani wa ghafla.’
Swali 6
alama 10Tunga tawasifu fupi ya maneno kati ya 350 na 450 kuhusu tukio moja muhimu maishani mwako lililobadilisha mtazamo wako kuhusu maisha. Ipe kazi yako kichwa kinachofaa. (alama 10)
(alama 10)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 7
alama 3Rafiki yako anadai kwamba kutunga hadithi na tawasifu ni kupoteza muda kwa sababu hakumletei mtu manufaa yoyote. Eleza hoja tatu utakazotumia kumshawishi kuhusu umuhimu wa utunzi wa bunilizi na kazi za kihalisia katika maisha ya kila siku. (alama 3)
(alama 3)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 8
alama 1Katika bunilizi yake, Amina ameandika sentensi hii: ‘Mama alikuwa na hasira.’ Mwalimu wake alimshauri aonyeshe hisia za mhusika kupitia matendo badala ya kuzitaja moja kwa moja. Ni sentensi ipi inayotimiza ushauri huo?
A. Kwa kweli, mama alikasirika kuliko siku zote.
B. Mama alikuwa na hasira kubwa sana siku hiyo.
C. Mama alibamiza sufuria, macho yakiwaka.
D. Mama alijulikana kuwa mtu mwenye hasira nyingi.
(alama 1)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaKuna miongozo mingine 6 ya kusahihisha katika ukurasa huu. Akaunti ya bure hufungua yote, na hukuwezesha kutunga karatasi yako mwenyewe kwa mada ulizofundisha, ikipangwa katika muundo wa KNEC pamoja na mwongozo wake kamili wa kusahihisha.
Fungua akaunti bila malipo