Uchambuzi wa Mashairi: Mtindo
Maswali 8 ya Fasihi ya Kiswahili, Grade 10, kuhusu Uchambuzi wa Mashairi: Mtindo, pamoja na majibu yake. Mada hii ina maswali 8 kwa jumla.
Swali 1
alama 3Fafanua umuhimu wa kila mojawapo ya tamathali zifuatazo za usemi katika ushairi:
(a) tashbihi (alama 1)
(b) sitiari (alama 1)
(c) tashihisi (alama 1)
(alama 3)
Mwongozo wa kusahihisha
Hoja yoyote moja sahihi kwa kila tamathali, alama 1 kila moja (alama 3): (a) Tashbihi: - Hufafanua sifa ya kitu kwa kukilinganisha na kitu kinachojulikana na msomaji. - Hujenga picha akilini mwa msomaji. - Hupamba lugha na kuongeza mvuto wa shairi. (b) Sitiari: - Husisitiza sifa ya kitu kwa kukilinganisha moja kwa moja kwa namna yenye nguvu. - Hufupisha maelezo marefu kwa maneno machache, hivyo kusaidia kubana mizani. - Humfikirisha msomaji ili kung'amua uhusiano wa vitu vinavyolinganishwa. (c) Tashihisi: - Huvipa vitu visivyo na uhai sifa za kibinadamu na kuleta uhai shairini. - Huibua hisia za msomaji na kumwezesha kuhusiana na kinachoelezwa. - Husisitiza ujumbe kwa kufanya mazingira yaonekane yakishiriki katika hali inayoelezwa.
Swali 2
alama 1Soma mshororo huu wa shairi: "Mwanangu usiwe na mkono mrefu, mali ya jirani si yako." Nahau 'kuwa na mkono mrefu' imetumika kumaanisha nini?
A. Kuwa na tabia ya wizi
B. Kuwa mfanyakazi hodari shambani
C. Kuwa mkarimu kwa majirani
D. Kuwa na nguvu nyingi mwilini
(alama 1)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 3
alama 4Shule yenu imeandaa shindano la utunzi wa mashairi kuhusu mada "Mwalimu Wangu".
(a) Tunga mshororo mmoja asilia wenye tashbihi kuhusu mada hiyo. (alama 1)
(b) Tunga mshororo mmoja asilia wenye sitiari kuhusu mada hiyo. (alama 1)
(c) Ukirejelea mishororo uliyotunga, eleza tofauti kati ya tashbihi na sitiari. (alama 2)
(alama 4)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 4
alama 1Ni mshororo upi kati ya mishororo ifuatayo una sitiari?
A. Mama alilia hadi machozi yakajaa mto
B. Upepo wa jioni uliimba wimbo wa huzuni
C. Mama yangu ni mkali kama simba porini
D. Mama yangu ni simba wa nyumbani kwetu
(alama 1)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 5
alama 5Soma shairi lifuatalo kisha ujibu maswali. KIANGAZI Jua kali la mbinguni, linawaka kama moto, Pepo zalia nyikani, kwa uchungu na majuto, Maji hayapo mtoni, mto umekuwa ndoto, Ng'ombe wakonda zizini, hatua zao ni nzito. Mawingu yanatucheka, yapita bila mvua, Wazee wamekumbuka, siku mto ulijaa, Ingawa tunateseka, tumaini ndiyo taa, Na mvua ikifika, mashamba yatachanua.
(a) Taja mfano mmoja kutoka ubeti wa kwanza wa kila mojawapo ya tamathali zifuatazo: tashbihi, sitiari na tashihisi. (alama 3)
(b) Changanua jinsi mshairi alivyotumia tashihisi katika ubeti wa pili kuonyesha hali ya wanakijiji. (alama 2)
(alama 5)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 6
alama 6(a) Eleza maana ya msemo na nahau kama vipengele vya kimtindo, ukitoa mfano mmoja wa kila kimoja. (alama 2)
(b) Jadili umuhimu wa misemo na nahau katika ushairi. (alama 4)
(alama 6)
Mwongozo wa kusahihisha
(a) Maana na mifano (alama 2): - Msemo ni fungu la maneno linalotumiwa na jamii kwa namna maalum kupitisha ujumbe au funzo fulani, k.m. "Dunia ni rangi rangile", "Maisha ni safari" (alama 1). - Nahau ni fungu la maneno lenye maana tofauti na maana ya kawaida ya maneno yanayoliunda, k.m. "kuvunja mbavu" (kuchekesha sana), "kufa moyo" (kukata tamaa) (alama 1). (b) Umuhimu, hoja zozote nne, alama 1 kila moja (alama 4): - Hufupisha ujumbe mpana kwa maneno machache, hivyo kumsaidia mshairi kubana mizani. - Hupamba lugha ya shairi na kuliongezea mvuto. - Huficha au kupunguza ukali wa ujumbe mzito au wa aibu. - Huonyesha ufundi na umilisi wa lugha wa mshairi. - Hufunza maadili na hekima ya jamii. - Huhifadhi na kuendeleza lugha na utamaduni wa jamii. - Humchochea msomaji kufikiri kwa kina ili kung'amua maana iliyofichika. - Humsaidia mshairi kudumisha urari wa vina.
Swali 7
alama 4Soma shairi lifuatalo kisha ujibu maswali. JUMA MWANANGU Juma mwanangu, nilikuonya mara elfu kumi, ukatia pamba masikioni, ukaenda kupiga domo vijiweni na vijana wasio na kazi. Leo mtihani umebisha hodi, nawe umebaki ukiuma kidole, machozi yako yakijaza Ziwa Viktoria. Kumbuka, mwanangu, dunia ni rangi rangile: anza leo, wala usikate tamaa.
(a) Bainisha nahau mbili zilizotumika katika shairi hili na ueleze maana ya kila moja. (alama 2)
(b) Toa mfano mmoja wa chuku kutoka shairini na ueleze dhima yake. (alama 2)
(alama 4)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 8
alama 1Mshairi anayemngoja mpenzi wake katika kituo cha basi anasema: "Nimekusubiri mpenzi, miaka elfu kituoni." Mshairi ametumia chuku katika mshororo huu hasa ili:
A. Kukipa kituo cha basi sifa za kibinadamu
B. Kulinganisha mpenzi wake na kituo cha basi
C. Kuonyesha idadi halisi ya miaka aliyosubiri
D. Kusisitiza ukubwa wa hamu na subira yake
(alama 1)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaKuna miongozo mingine 6 ya kusahihisha katika ukurasa huu. Akaunti ya bure hufungua yote, na hukuwezesha kutunga karatasi yako mwenyewe kwa mada ulizofundisha, ikipangwa katika muundo wa KNEC pamoja na mwongozo wake kamili wa kusahihisha.
Fungua akaunti bila malipo