Uchambuzi wa Mashairi: Maudhui na Dhamira
Maswali 8 ya Fasihi ya Kiswahili, Grade 10, kuhusu Uchambuzi wa Mashairi: Maudhui na Dhamira, pamoja na majibu yake. Mada hii ina maswali 8 kwa jumla.
Swali 1
alama 3Mashairi huweza kushughulikia masuala mbalimbali makuu katika jamii. Eleza masuala matatu ambayo mashairi huweza kushughulikia, ukitoa mfano wa jinsi kila suala linavyojitokeza katika jamii ya Kenya. (alama 3)
(alama 3)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 2
alama 1Mwanafunzi amesoma shairi kuhusu dawa za kulevya. Ni kauli ipi kati ya zifuatazo inayoeleza DHAMIRA ya shairi hilo badala ya kueleza maudhui yake?
A. Shairi linasawiri maisha ya vijana katika mitaa ya mabanda
B. Shairi linaangazia uhusiano kati ya mzazi na mwanawe kijana
C. Mshairi analenga kuwazindua vijana waepuke dawa za kulevya
D. Shairi linazungumzia athari za dawa za kulevya kwa afya ya vijana
(alama 1)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 3
alama 1Katika uchambuzi wa shairi, maudhui ni:
A. mpangilio wa beti, mishororo, vina na mizani katika shairi
B. masuala yanayoshughulikiwa na mshairi katika shairi lake
C. mahali, wakati na hali ambamo matukio ya shairi yanatokea
D. mbinu za lugha na tamathali za usemi alizotumia mshairi
(alama 1)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 4
alama 4Eleza njia nne ambazo msomaji anaweza kutumia ili kubaini dhamira ya mshairi katika shairi. (alama 4)
(alama 4)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 5
alama 1Soma shairi huru lifuatalo kisha ujibu swali. Mto wa kijiji chetu ulikuwa ukiimba usiku na mchana, samaki wakicheza katika maji yake safi. Leo umebaki ukanda wa mchanga na mawe, kwa kuwa shoka la binadamu limeugeuza msitu kuwa jangwa, na mifuko ya plastiki imeziba kinywa chake. Ewe binadamu, panda mti leo, kesho mto utaimba tena. Ni maudhui yapi makuu yanayojitokeza katika shairi hili?
A. Kumbukumbu za furaha za maisha ya kale kijijini
B. Uharibifu wa mazingira unaosababishwa na binadamu
C. Ukame unaoletwa na mabadiliko ya majira ya mvua
D. Umuhimu wa uvuvi katika kuinua uchumi wa wanakijiji
(alama 1)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 6
alama 4Soma shairi huru lifuatalo kisha ujibu maswali. Baba, ng'ombe kumi uliowapokea jana hawajui kusoma wala kuandika. Mimi nina ndoto ya kuwa daktari, nitakayewatibu wagonjwa wa kijiji chetu ili mama wajawazito wasitembee kilomita arobaini kwenda kujifungua Lodwar. Baba, nipe kalamu, si mume; nipe darasa, si kibanda cha udongo; mahari yangu iwe cheti changu.
(a) Pendekeza kichwa kinachofaa shairi hili, kisha ueleze jinsi kinavyoakisi maudhui yake. (alama 2)
(b) Eleza mafunzo mawili ambayo jamii inapata kutokana na shairi hili. (alama 2)
(alama 4)
Mwongozo wa kusahihisha wa swali hili
Fungua akaunti bila malipo ili kuuonaSwali 7
alama 6Soma shairi lifuatalo kisha ujibu maswali. KURA YANGU Walikuja na magari, wakazunguka mjini Wakatupa na habari, ya lami hadi shambani Wakasema kwa fahari, na kazi kila nyumbani Kura yangu ni sauti, sitaiuza sokoni Baada ya uchaguzi, wakatoweka machoni Hatujaona ujenzi, ila mashimo njiani Wagonjwa wana simanzi, dawa hazipo dukani Kura yangu ni sauti, sitaiuza sokoni Sasa nimeerevuka, nimeona kwa makini Pesa zao zikifika, nitazitupa jaani Nitachagua hakika, mwenye sera na imani Kura yangu ni sauti, sitaiuza sokoni
(a) Eleza dhamira ya mshairi katika shairi hili. (alama 2)
(b) Fafanua maudhui manne yanayojitokeza katika shairi hili, ukirejelea shairi. (alama 4)
(alama 6)
Mwongozo wa kusahihisha
(a) Dhamira (alama 2) - hoja yoyote moja iliyoelezwa vizuri, alama 2 (au hoja mbili zilizotajwa tu, alama 1 kila moja): - Kuwazindua wananchi/wapiga kura wasiuze kura zao kwa pesa bali wachague viongozi waadilifu wenye sera bora. - Kukashifu viongozi wanaotoa ahadi hewa wakati wa kampeni na kununua kura, kisha kuwatelekeza wananchi baada ya uchaguzi. (b) Maudhui - yoyote manne, alama 1 kila moja yakielezwa na kuthibitishwa (alama 4): - Uongozi mbaya / ahadi hewa: viongozi waliahidi lami, kazi na maendeleo lakini wakatoweka baada ya uchaguzi. - Ufisadi / hongo: viongozi hununua kura kwa pesa ("Pesa zao zikifika", "sitaiuza sokoni"). - Miundomsingi duni / ukosefu wa maendeleo: hakuna ujenzi, ila mashimo njiani. - Huduma duni za afya: wagonjwa wana simanzi kwa kuwa dawa hazipo. - Demokrasia / haki ya kupiga kura: kura ni sauti ya mwananchi. - Mwamko / uwajibikaji wa wananchi: nafsineni ameerevuka na ataamua kuchagua kiongozi kwa makini. - Uadilifu katika uongozi: kiongozi anayefaa ni mwenye sera na imani.
Swali 8
alama 6Soma mashairi mawili yafuatayo kisha ujibu maswali. SHAIRI A Cheti changu cha chuo kikuu kimefungwa ndani ya bahasha ya kahawia, kimefifia kwa vumbi la ofisi nilizozizunguka; kila mlango ninaoubisha unajibu 'hakuna nafasi'. Mama aliuza shamba ili nisome, leo ninakula mezani pake kwa aibu, nimeanza kuamini kuwa elimu ni ndoto ya mchana. SHAIRI B Nilipohitimu, nilisubiri simu isiyolia, siku moja nikachukua jembe la babu, nikalima nusu ekari ya nyanya na sukuma wiki; leo nauza sokoni Kerugoya na kuwalipa vijana wawili. Cheti changu bado nakitunza, lakini sasa ni mimi ninayewaajiri wengine. Vijana wenzangu, ardhi haimkatai mtu.
(a) Eleza maudhui mawili yanayofanana katika mashairi haya mawili. (alama 2)
(b) Linganua dhamira za mashairi haya mawili. (alama 2)
(c) Kwa maoni yako, ni shairi lipi lenye ujumbe unaofaa zaidi kwa vijana wa Kenya leo? Tetea jibu lako. (alama 2)
(alama 6)
Mwongozo wa kusahihisha
(a) Maudhui yoyote mawili yanayofanana, alama 1 kila moja (alama 2): - Ukosefu wa ajira kwa vijana waliosoma: wote wawili hawakupata kazi baada ya kuhitimu (A: 'hakuna nafasi'; B: 'simu isiyolia'). - Elimu na matarajio yake: wote wana vyeti, na jamii/familia ilitarajia elimu iwaletee kazi. - Changamoto za maisha ya vijana baada ya masomo. - Nafasi ya familia: mama (A) na babu (B) wamechangia maisha ya nafsineni. (b) Tofauti ya dhamira (alama 2) - alama 1 kwa kila shairi: - Shairi A: kulalamikia/kuonyesha uchungu na kukata tamaa kunakotokana na ukosefu wa ajira, na kuikosoa jamii kwa kutowapa wasomi nafasi. - Shairi B: kuwahimiza vijana wajiajiri, hasa kupitia kilimo, badala ya kusubiri kuajiriwa. (c) Msimamo wowote unaotetewa kwa hoja ya maana (alama 2): alama 1 kwa kuchagua shairi, alama 1 kwa utetezi unaorejelea shairi, k.m.: - Shairi B, kwa sababu linatoa suluhisho na matumaini; linaonyesha kuwa kujiajiri kunaweza kuzalisha ajira kwa wengine. - Shairi A, kwa sababu linaibua ukweli wa hali ilivyo na kuitaka jamii/serikali kushughulikia tatizo la ajira kwa wasomi.
Kuna miongozo mingine 6 ya kusahihisha katika ukurasa huu. Akaunti ya bure hufungua yote, na hukuwezesha kutunga karatasi yako mwenyewe kwa mada ulizofundisha, ikipangwa katika muundo wa KNEC pamoja na mwongozo wake kamili wa kusahihisha.
Fungua akaunti bila malipo